ALI EN ASIB TONEN DE WEG

Recent onderzoek van het Centrum voor Sociaal Beleid en de Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen op vraag van de VDAB toont aan dat heel wat werkzoekenden met “een gat in hun CV” kampen en juist daarom zeer moeilijk of zelfs niet aan de bak geraken.

Wervings- en selectieverantwoordelijken, HR en bedrijven staren zich immers blind op dit gat en kijken daarom niet naar de reële - soms verborgen competenties - van deze kandidaten.

Werk … Woorden en Beeld … Spraken

Het is genoegzaam bekend dat elk professioneel domein, elk vakgebied zijn eigen jargon heeft. Dit geldt ook voor de arbeidsmarkt. Beleidsmakers en arbeidsmarktactoren hanteren vaak begrippen, bewoordingen en beelden die niet of weinig toegankelijk zijn voor de werkende en werkzoekende mensen die nochtans de voornaamste spelers zijn op de arbeidsmarkt. Bovendien hebben bepaalde woorden soms een erg stigmatiserende klank of een negatieve connotatie. Zij geven daardoor impliciet of expliciet uitdrukking aan zekere machtsverhoudingen en waardeoordelen op de arbeidsmarkt. Daarom is het van belang om duidelijke en ruim toegankelijke begrippen en beelden te gebruiken die ook mobiliserend én activerend “werken”.

Groenboek ...Witboek

“Groenboek. Jawel Groenboek. En daarna Witboek…Witboek…Witboek!
Wie herinnert zich deze woorden niet van voormalig federaal minister van Pensioenen, Michel Daerden, toen hij zijn beleidsintenties ivm de pensioenproblematiek in de Senaat toelichtte.( http://www.youtube.com/watch?v=T7Dw9GL9Pdc&feature=related). De inspiratie om met een Groenboek en een Witboek te werken haalde Daerden uit de aanpak van de Europese Commissie. De Commissie lanceert immers regelmatig voor belangrijke beleidsthema’s een maatschappelijk en politiek debat aan de hand van een Groenboek dat relevante vragen bij het gekozen thema opwerpt.

Pool of pool?

Nu we afstevenen op een knelpunteconomie – omdat er een hardnekkige structurele mismatch is inzake kwalificaties – wordt heel wat heil verwacht van economische migratie. De Polen in de bouw en de schoonmaaksector staan hierbij als voorbeeld. Bij economische migratie als oplossing moeten toch een aantal kanttekeningen geplaatst worden om te voorkomen dat men irrealistische verwachtingen koestert. Zo slaat de vergrijzingstendens in Oost-Europa bijvoorbeeld sneller toe dan bij ons zodat het potentieel op termijn beperkt is. Tevens voeren de meeste Oost-Europese staten nu een retentiebeleid t.a.v. hun arbeidskrachten; ze hebben ze immers ook nodig voor de eigen economische ontwikkelingen. Verder moeten we in de “slag om vreemd talent” concurreren tegenover grotere taalgebieden waar de mogelijkheden inzake horizontale en verticale mobiliteit veel groter zijn… zeker voor mensen die bij uitstek mobiel zijn. Tot slot zijn we er met de Polen niet in geslaagd om ze aan te trekken voor de meer hoger gekwalificeerde segmenten van onze arbeidsmarkt.

Werkloosheidsgraad van 100%

Volgens de recente cijfers van de VDAB bedraagt de werkloosheidsgraad in Vlaanderen eind april 2010 circa 7%. Dit is – zelfs in Europees vergelijkend perspectief – geen “slechte score” maar het is en blijft hoe dan ook een abstract cijfer…. Achter dit cijfer staan immers nog steeds meer dan 200.000 personen die werkloos zijn. De werkloosheidsgraad van ieder van deze 200.000 personen apart is 100%! Eenieders totaliteit van (potentiële) competenties blijft immers volledig onaangeroerd op de arbeidsmarkt. De totaliteit van de niet-ingezette competenties bedraagt dus 200.000 x 100%. Daarom mogen we ons nooit enkel blindstaren op die formele werkloosheidsgraad, maar moeten we voortdurend focussen op het onbenutte potentieel aan talent.

Van leren naar loopbaanleren

De arbeidsmarkt van morgen vraagt actieve medewerkers die zelf het stuur van hun loopbaan in handen kunnen en willen nemen, zich bewust zijn van de noodzaak van blijvende competentie-ontwikkeling en goesting hebben om bij te leren. Deze ingesteldheid moet toekomstige medewerkers via hun onderwijsloopbaan worden bijgebracht. Dit kan enkel als de school wordt omgevormd tot een echte “loopbaanleeromgeving”, waarin niet enkel “klassieke” kennisvergarings- en leercompetenties worden bijgebracht maar ook sociale competenties, burgerschaps- en beroepsuitoefeningscompetenties. Je kan ze groeperen als loopbaancompetenties. Dat dit kan en nuttig is wordt aangetoond in Nederlands en Amerikaans praktijkonderzoek. Uit dit onderzoek blijkt met name dat kinderen uit kansarme middens meer uit hun loopbaan halen bij het bijbrengen van leer- en loopbaancompetenties in het initieel curriculum.

Olympisch estafetteteam

Ons onderwijs- en arbeidsmarktbestel besteedt te weinig aandacht aan preventie. We zetten nog veel te veel in op remediëring wat niet alleen een verspilling van geld en middelen inhoudt maar ook en vooral een verspilling van talenten.

Zo zijn er in het onderwijs heel wat initiatieven en maatregelen om schooluitval te voorkomen. “Aanval op de uitval” luidt het devies van het Nederlands Onderwijsdepartement waar men gelijkluidende problemen kent. Helaas richten die initiatieven zich hoofdzakelijk op jongeren die al “uitgevallen” zijn. Ze houden hen vast in een remediërende aanpak en dat werkt niet. Deze jongeren zijn immers al – vaak door het watervalsysteem in het secundair onderwijs – “vernederd” in hun onderwijsloopbaan, hebben hun motivatie verloren en keren zich af in alles wat naar school en leren ruikt. Helaas neemt deze groep eerder toe dan af. Hoeft het gezegd dat deze jongeren veelal gedoemd zijn tot een precaire beroepsloopbaan! Hoe kan je hen als ze een stap op de arbeidmarkt zetten toch motiveren om zich “bij te scholen” als het etiket “scholing” bij hen een negatieve connotatie oproept? En zelfs al lukt dan toch voor sommigen van hen zo’n bijscholing, omwille van de praktijk- en bedrijfsgerichtheid ervan, dan nog is er veel tijd, geld en energie aan verloren gegaan.

Krimp zonder kramp: een sprookje?

Krimpen zonder krampen of krampen zonder een krimp te geven? De babyboomers gaan massaal met pensioen en dus wordt de actieve beroepsbevolking kleiner, de krimp. En wie er dan nog overblijft, mag een staaltje uithoudingsvermogen tonen, de kramp. Langer en in zo groot mogelijke getalen aan de slag blijven, is dus de boodschap. Dat geldt niet alleen voor de jongere werknemers. Ook van 50-plussers wordt dan meer dan ooit een grote activiteit verwacht. Een beleid dat oudere werknemers enkel ‘ontziet’, volstaat niet.

Nieuwe architect gezocht en gevonden!

In zijn politieke rentrée-nota “Strategische keuzes voor sociaal beleid” maakt Frank Vandenbroucke nogmaals duidelijk hoe zwaar de vergrijzingsfactuur zal doorwegen op de budgetten van de komende periode. Eén conclusie is alvast dat we deze factuur enkel maar kunnen verlichten door met meer mensen langer te werken. Onze lage werkzaamheidsgraad is een structurele handicap die moet overwonnen worden. Daartoe zijn niet alleen de al veel bepleite aanpassingen in het arbeidsmarktbeleid (versterking van de activeringsaanpak; meer investeringen in opleiding en vorming, …) en het arbeidsrecht (ombouw van het ontslagrecht naar een herplaatsingsrecht; van een arbeidsovereenkomst naar een loopbaanovereenkomst, …) noodzakelijk, maar moet ook de sociale zekerheid her- en verrijkt worden.

Sociale economie: aspirinen of vitaminen voor de arbeidsmarkt?

Reeds herhaaldelijk werd betoogd dat een drastische verhoging van de werkzaamheidsgraad een prioritaire doelstelling is van het arbeidsmarktbeleid. We moeten dringend met meer mensen langer gaan werken. Dit impliceert dat de reguliere economie ook nadrukkelijker tewerkstellingskansen levert voor kansengroepen (50+ers, personen met een arbeidshandicap, laaggeschoolden,….). Soms zal dit niet anders kunnen dan door nieuwe vormen van arbeidsorganisatie of het creëren van aangepast werk.

Lees meer