De Collega’s maken de brug...

Wie herinnert zich niet het legendarisch TV-feuilleton “De Collega’s” dat drie seizoenen op de BRT, nu VRT, liep van 1979 – 1981? Met de onvergetelijke personnages Jomme Dockx (Manu Verreth), Jean De Pesser (Jaak Van Assche), Paul Tienpondt (Bob Van Der Veken), Madame Arabelle (Jo Crab), Hilaire Baconfoy (Jacky Morel), Philemon Persez (René Verreth), Gilbert Van Hie (Tuur De Weert), Betty Bossé (Tessy Moerenhout) en Bonaventuur Verastenhoven (Mandus De Vos)... Dit feuilleton alsook de latere film “De collega’s maken de brug” (1988) spelen zich af op het ministerie van financiën en geven een karikaturale weergave van het ambtenarenapparaat... Maar de weergave is zo sterk dat de ambtenarij nog decennia lang in de publieke opinie met deze beeldvorming worstelt... Ook al is de werking en de organisatie van het overheidsapparaat inmiddels grondig veranderde Business Proces Management, modern HR-beleid, auditing, integrale kwaliteitszorg, innovatieve arbeidsorganisatie, elektronische dienstverlening, wendbare organisatie, SMART, PDCA-model, activity based costing & management,... zijn vandaag gekende begrippen in de overheid... Begrippen en praktijk die volledig afwezig zijn bij de collega’s van ons feuilleton... Zij werkten nog erg hiërarchisch, aan “een bureau”, elk apart en niet in teamverband met één oog op de prikklok, aan een gezapig tempo met veel onderbrekingen, hopen papieren dossiers... Gelukkig liggen deze tijden achter ons...

Eén opvallende vaststelling bij het (her)bekijken van film en feuilleton is dat je geen enkele klant in beeld ziet! De collega’s werken met papieren dossiers... en hebben geen enkel rechtstreeks contact met burgers of bedrijven.... Klanten worden buiten het ministerie gehouden. Zij zouden last kunnen veroorzaken. Het buiten houden van klanten is spijtig genoeg nu ook nog veel te veel het geval... Bepaalde overheidsgebouwen zijn zo geconcipieerd of ingericht dat ze een vlotte toegang verhinderen... Onthaal-, inschrijf- en balieprocedures schrikken de burger af... Er gebeurt veel en goedbedoeld onder de noemer “klantvriendelijkheid” maar weinig of niets in directe relatie met de klanten zelf. Co-creatie met klanten is nog vaak een ijdel begrip, een drempel die administraties niet durven overwinnen... Nog te veel wordt stakeholdersbetrokkenheid beperkt tot “een blik naar buiten”... maar dit volstaat niet. De uitdaging is om de buitenwereld binnen te halen en samen met de stakeholders de dienstverlening van morgen vorm te geven. Dit is de enige weg om in een complexe en snel veranderende omgeving de burger – klant mee te nemen in een verhaal van dienstverlening op maat. De burger is immers de eigenaar van de publieke dienstverlening. Hij betaalt ervoor. Dus is het logisch dat hij ook meebepaalt hoe die dienstverlening er uit moet zien. Daarom moeten publieke organisaties hun ramen en deuren openzetten voor hun klanten en hen binnenlokken.

Tijd dus voor een sequel van de film “De collega’s maken de brug”... onder de titel “De collega’s maken de brug naar de klant”.

Fons Leroy
Gedelegeerd bestuurder VDAB

Wat als ....?

Wie deze zomer de festivalweides afdweilt, zal verbaasd zijn over het aantal krasserige knarren, roestende rockers en gretige grijsaards op de affiches. Of men nu behoort tot de babyboom – dan wel de X-, Y- of Z-generatie, iedereen zal in beate bewondering kijken en luisteren naar good old Bruce Springsteen (63), Neil Young (67), Bryan Ferry (68), Roger Waters (70), Alice Cooper( 64), Sting (61), John Fogerty (68), Joe Cocker (69), Carlos Santana (66), de leeftijdsgenoten Iggy Pop en Seasick Steve (68), de elk jaar weer opduikende poëtische performer Leonard Cohen (79)... om maar te zwijgen van onze Toots (91) met zijn mondmuzieksken... En wat met de “ouderen”bands die de affiches sieren zoals ZZ Top, Deep Purple, Motörhead en Golden Earring. Rockend de rusthuizen in! Als The Beatles nog zouden bestaan, zouden ze hun nummer “When I’m sixty-four” al lang hebben aangepast in “When I’m eighty-four” want hun muziek is nog steeds erg gewild door het grote publiek.

Wat een contrast met de arbeidsmarkt! Daar verdwijnt men van de actieve affiche vanaf 50 jaar. Op die leeftijd komt men niet meer naar hen kijken... Zet ze backstage maar toch niet “on stage”... Hun liedje is al lang uitgezongen... Ze hebben niet meer de dynamiek om op een podium rond te springen. Tja...?! Misschien even kijken hoe een zomerfestival zou verlopen als het zou functioneren zoals de arbeidsmarkt... Een “Wat Als ...?”- aflevering ...

Vanzelfsprekend zouden de hiervoor genoemde sterren al lang van de affiche gedonderd zijn... Zangers of zangeressen die de kaap van 45 naderen zoals Axelle Red, Kylie Minogue, Céline Dion, Jennifer Lopez, David Guetta en Mike Patton bereiden best hun afscheidstournee voor. Gedaan ook met Rimpelrock! Op naar Pamperrock! Festivalgangers zullen aan de ingang hun identiteitskaart moeten tonen. Zijn ze 50⁺, ja dan komen ze er niet in. Oud en Out. No Mercy...

Niet erg, denk je misschien. Er zijn voldoende jonge veelbelovende artiesten – van Selah Sue over Alicia Keys tot Rihanna – die de affiche kunnen vullen en jongeren genoeg die naar deze optredens zullen komen kijken...

Maar wie zal deze festivals organiseren? De organisatoren van Pukkelpop en Werchter, Chokri Mahassine (54) en Herman Schueremans (59), hebben immers omwille van hun leeftijd verplicht moeten afhaken en zijn op brugpensioen. En wie zal het metershoge gras op de festivalweides maaien, nu boer Sjarel hiervoor te oud is bevonden? En tja... hoe verhinderen we dat er lange rijen aan de inkom, de bonnenkiosken, de eet- en drankkramen staan omdat alle ‘oudere’ vrijwilligers zijn geweigerd? Wat met de tekorten bij Security, EHBO- en verpleegpersoneel, ervaren podium-technici,...?

Kortom, de zomerfestivals floreren maar echt wanneer er voldoende “grijs goud” op, vóór, achter en naast de bühne aanwezig is... Lesje voor de arbeidsmarkt?! Laat ons dus spiegelen aan de zomerfestivals... en alle talenten – ongeacht hun leeftijd – de wei opjagen!

Fons Leroy
Gedelegeerd Bestuurder
VDAB