Ocharmen

Enkele jaren geleden leerde ik Caro kennen tijdens een paneldebat op het jaarlijks “Armoede-congres” in Antwerpen. Caro was ervaringsdeskundige-in-de-armoede en sprak vanuit haar hart en buik met veel passie en overgave over haar collega’s in armoede. Ze bezorgde de professionele “hulpverleners” een ongemakkelijk gevoel omdat ze te zeer voorbijgingen aan de intrinsieke capaciteiten van mensen-in-armoede. Ze predikte dat de hulpverleners te weinig vertrokken vanuit de kracht van deze mensen en niet echt in staat waren om voldoende inlevingsvermogen te vertonen. Niet dat ze hen dit kwalijk nam - integendeel ze was overtuigd van de goede bedoelingen -, maar ze pleitte nadrukkelijk voor een ander soort “hulpverlening” gesteund op ervaringsdeskundigheid. Het was een pleidooi dat aansloeg in de zaal.

Het oude continent: grijs en wijs!?

Het oude continent: grijs en wijs!?

Europa wordt vaak benoemd als het oude continent omdat de wereldgeschiedenis vooral in kaart wordt gebracht vanuit de Griekse oudheid, het Romeinse Rijk, de ontdekkingsreizen van o.m. Marco Polo, Christoffel Columbus, Vasco da Gama, Leif Eriksson, Francisco Pizarro, Amerigo Vespucci, Jan Corneliszoon Rijp en dichter bij huis Henry Morton Stanley en Adrien de Gerlache. Refererend naar deze rijke geschiedenis van cultuur, creativiteit en ontdekkingen werd het begrip “oude continent” eeuwenlang met veel respect uitgesproken.

Als de schoorsteen rookt….

Het Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen bracht tijdens de recente Conferentie “Van basisschool tot arbeidsmarkt: de overheid coacht mee” enkele interessante onderzoeksgegevens onder het licht… Spijtig genoeg kwamen deze gegevens nog nauwelijks aan bod in het politiek en publiek debat over de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Toch staan er ook voor de arbeidsmarkt relevante gegevens in die ons moeten doen nadenken… vooral in het kader van de nakende War on Talent en de bestrijding van de knelpunteconomie.

Knagende knelpunten

Standaard Uitgeverij bracht recent een box op de markt met tien memorabele “Suske en Wiske”-albums ter gelegenheid van de 65^ste verjaardag van deze populaire stripreeks. Een echte aanrader voor iedereen die met de verhalen van Suske & Wiske, Lambik, Tante Sidonia, Jerom, Professor Barabas en Schanulleke is opgegroeid.

Maar minder bekend is de alternatieve albumbox “Suske en Wiske en de Knagende Knelpunten” die onlangs door de VDAB werd uitgegeven naar aanleiding van 25 jaar knelpuntberoepen op de Vlaamse arbeidsmarkt. We geven hierbij een overzicht van deze tien eveneens memorabele albums met hun onderwerp en de moraal van het verhaal.

De nieuwe kleren van de keizer

Hoe hard zijn we op ons uiterlijk gesteld? Hoe werken we elke dag aan ons voorkomen? Hoe vaak vragen we ons af of we er goed uit zien? Toegegeven, een beetje “présence” misstaat niet… ook niet op het werk of om werk te zoeken. Maar hoever moeten we daar in gaan… het sprookje van Hans Christian Andersen indachtig?

Er was immers vroeger de welbekende keizer die bijzonder ijdel was en meer bezig was met zijn uiterlijk dan met het regeren van het land. Elke dag stond hij voor de spiegel om zichzelf in zijn pronkende kleren te bewonderen. Hij dreef zijn kleermakers tot wanhoop omdat hij alsmaar méér, mooiere en exclusievere kleren wou. Al vlug werd  het beroep van keizerlijke kleermaker een knelpuntberoep want de ijdelheid van de keizer overtrof alles. Tot er zich op een dag een paar rondreizende malafide kleermakers aan het keizerlijk hof aanboden met de boodschap dat zij de keizerlijke wensen konden vervullen. Zij maakten een keizerlijk pak van zo’n exclusieve stof die enkel maar door slimme mensen kon worden gezien. Omdat noch de keizer noch zijn hovelingen zich als dommeriken wilden laten beschouwen, prezen ze het mooie, onzichtbare pak. De keizer liet zich dan ook gewillig dat zogezegd pak aanmeten en liep er mee door de straten te paraderen. Hij besefte niet dat hij letterlijk en figuurlijk in zijn blootje liep tot groot vermaak van de menigte.

Zijwieltjes?

Bij het lezen van een recente column van de Nederlandse hoogleraar Esther-Mirjam Sent over de zijwieltjes van de Nederlandse economie moest ik direct denken aan de voorbije zomer. Toen werd ik terug geconfronteerd met de existentiële vraag: heeft mijn kleinzoon Sid nog zijwieltjes nodig voor zijn fietsje of zou hij het al alleen kunnen? Als bekommerde opa wil je toch voorkomen dat je kleinkind te zwaar valt en pijnlijke schaafwonden oploopt. Maar bepamper ik hem daardoor niet teveel? Sta ik zijn ontwikkeling om zelfstandig te fietsen – al is dat door eens te vallen – niet in de weg? Gaat het om zijn zelfstandigheid of speel ik eerder op mijn “hulpverleningsvermogen”?

In de wachtkamer

Het zal de lezer niet verbazen… maar ik zit niet graag in een wachtkamer of het nu bij de dokter, bij de tandarts of in de kliniek is. Wat méér is: ik haat wachtkamers. Wachtkamers associeer ik met angstig en nutteloos tijd doorbrengen, klamme handen, zweten terwijl je eigenlijk niks doet. Dode en dodende tijd… geen gevoel van dolce far niente… Afleiding zoeken bij de andere wachtkamergenoten is niet echt een optie… want ook zij schuiven ongemakkelijk over hun stoel heen en weer… met een voortdurende blik op de veel te langzaam voortschrijdende klok… en op de verlossende deur die eindeloos lang gesloten blijft. Veel conversatie met de andere wachtenden is er dus niet. Verkwikking vinden in de wachtkamerliteratuur is evenmin een uitnodigende bezigheid. Gedateerde tijdschriften, pulpbladen, een gamma aan roddelbladen of onverstaanbare technisch beladen literatuur… je verliest er elke goesting om te lezen of te leren.

VDABastards

Een recente studie van het Steunpunt Werk en Sociale Economie legde nog maar eens de vinger op de – steeds groter wordende – wonde van onze arbeidsmarkt: de te lage arbeidsparticipatie van 50 plussers. Niet alleen het verschil in werkzaamheidsgraad werd nog eens in kaart gebracht: 52,5 % in Vlaanderen voor de doelgroep 55-59 jaar t.o.v. 60 % in EU 27, 72,4 % in Nederland en 80,3 % in Zweden; 17,9 % in Vlaanderen voor de doelgroep 60 – 64 jaar t.o.v. 30,4 % in EU 27, 37,3 % in Nederland en 60,5 % in Zweden. Maar ook de verschrikkelijk moeilijke en lange weg die moet worden afgelegd om de Europese doelstelling van 50 % werkzame 55-plussers in 2020 te behalen. Dit betekent dat we bij de mannen van 64 jaar een werkzaamheidsgraad van 51,4 % moeten bereiken (ruim 2,5 x méér dan vandaag) en bij de vrouwen van die leeftijd een werkzaamheidsgraad van 33,6 % (4,5 keer zo hoog als nu). Om deze doelstelling in het vizier te krijgen moeten we op meerdere fronten méér dan een tandje bijsteken.

Sluitend antidiscriminatiebeleid

Een recente VOLT-reportage toonde aan dat discriminatie in de uitzendsector wel degelijk voorkomt. Hierbij wordt vaak verwezen naar de eindgebruikers van uitzendarbeid, bedrijven, die enkel een witte werkvloer willen. Klachten bij het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding bevestigen dat discriminatie op de arbeidsmarkt een weerkerend en persistent fenomeen is. Dat wordt eigenlijk ook regelmatig bevestigd in allerlei werkzaamheids- en werkloosheidsstatistieken waaruit blijkt dat ongeacht hun scholingsniveau personen van allochtone origine minder kansen hebben op de arbeidsmarkt en oververtegenwoordigd zijn in de werkloosheidscijfers.

Regionaliseren om te optimaliseren

Een hervorming van de arbeidsmarkt kan niet zonder een staatshervorming. Sommigen beweren het tegendeel en stellen dan dat de verschillen inzake werkloosheid binnen Vlaanderen even groot zijn als verschillen tussen de Gewesten. Daarmee reduceren ze evenwel de realiteit. De arbeidsmarkt is een samenspel tussen verschillende actoren waarbij ook het beleid mee het gezicht van die arbeidsmarkt bepaalt. En dat beleid is vandaag reeds grotendeels op Deelstatelijk niveau gesitueerd. Al zijn er dus binnen Vlaanderen streekverschillen, alle arbeidsmarktactoren worden nochtans gevat door hetzelfde beleidskader. Zo hebben we “Vlaamse” eigenheden inzake de afbakening van doelgroepen (de zgn. “kansengroepen”), de activeringsaanpak van werkzoekenden (een sluitend maatpak-model), de betrokkenheid van de sociale partners in de beleidsbepaling (via enerzijds VESOC, het Vlaams Economisch Sociaal Overlegcomité, een tripartietorgaan tussen de Vlaamse Regering en de sociale partners, en anderzijds de RESOC’s, de Regionale overlegcomités, en de SERR’s, de Sociaal Economische Raden van de Regio’s), de sociale economie (met naast beschermde werkplaatsen, ook sociale werkplaatsen, invoegbedrijven en arbeidszorgcentra), een geïntegreerd beleid inzake personen met een arbeidshandicap via de VDAB, een sterke publieke-private samenwerking, acties die de brug slaan tussen onderwijs en arbeidsmarkt, de operationalisering van loopbaanbegeleiding via o.m. werkwinkels en begeleidingscheques, de afbouw van de klassieke tewerkstellingsprogramma’s, … Deze en vele andere kleinere en grotere keuzes bepalen vandaag het uitzicht van de Vlaamse arbeidsmarkt en doen deze grondig verschillen van de arbeidsmarkten in Wallonië en Brussel.