Werken met en aan welzijn
Uit de sluitende begeleidingsaanpak van werklozen is gebleken dat ca. 20% van de langdurig werkzoekenden kampt met een niet-arbeidsmarktgerelateerde problematiek: psychosociale problemen, ernstige medische beperkingen, verslavingsproblemen, generatiearmoede en diepe uitsluiting, persoonlijke levenskwetsuren, etc. De omvang van deze groep varieert van ca. 10% bij de -25-jarigen tot 25% bij de +40-jarigen. Door de opstapeling van deze niet-arbeidsmarktgerelateerde problemen kunnen deze werkzoekenden niet worden toegeleid naar de arbeidsmarkt. Meer zelfs: het is niet duidelijk of, hoe en wanneer ze een professioneel re-integratietraject kunnen worden aangeboden. Daarom moet er eerst een duidelijkere diagnose en screening van hun problematiek gebeuren en een aangepast sociaal adaptatietraject worden opgesteld. Deze analyse maken we niet alleen als VDAB. Ook de OCMW-voorzitter van Antwerpen stelde eind vorig jaar hetzelfde vast bij een deel van de leefloonpopulatie.
Lees meer
8 opmerkingen:
Beste Fons,
Dit is inderdaad weer de nagel op de kop. Meer en meer is mijn kantoor in confrontatie met de harde realiteit van kandidaten, en medewerkers binnen bedrijven die niet meer voor 100% kunnen functioneren door allerlei andere omstandigeheden....gezin, familiale omstandigheden, ......maar de oorzaak is volgens mij de DRUK en het steeds hogere verwachtingspatroon van alles en iedereen. Op een bepaald moment is dat teveel en niet ieder indivdu kan dit volgen deze "stressy maatschappij" met alle gevolgen vandien. Op kantoor krijg ik ook te maken met mensen die moeten worden gecoached, maar aan de basis liggen vaak vele en andere problemen van hun disfunctioneren op het werk. Dit is een viscieuze cirkel die blijkbaar alleen groter aan het worden is?!
Korter op de bal spelen en mensen van heel nauw betrekken en opvolgen. Mensen die langdurig vakonbekwaam zijn zouden wekelijks een opvolging moeten krijgen en worden begeleid dat ze terug aan de slag kunnnen. Maar kan dat vandaag? En wie en met wat zal dat betaald worden?
De kwestie is natuurlijk ook wat er met deze mensen moet gebeuren. Me dunkt dat ze dan ook uit de statistiek moeten worden gehaald, en de psychosociale begeleiding krijgen die voor hen nuttige is, en niet meer een vdab op/beleiding. Ik heb in het verleden trouwens kennis gehad van schrijnende gevallen die mordicus door de mutualtiteit worden weggebonjourd naar de werkloosheid terwijl ze toch ernstig ziek waren, gewoon voor de statistieken wellicht. Het schrijnende dat aan mensenleed wordt bezorgd door organisaties die allemaal zitten te zeggen "maar niet op mijn rekening", ik wens niemand dat toe. Dus proficiat voor uw blog en om dit probleem vanuit de VDAB -context te herlanceren. Michel Vandermeulen, Personeelsdirecteur IWT
Over de door u geciteerde percentages kan ik mij niet uitspreken. Wel over het bestaan van deze precaire groep binnen de werkeloosheidsstatistieken. Om de eenvoudige reden dat ik hier zelf toebehoor.
Ik ben meer dan 25 jaar werkloos. Niemand uit mijn omgeving die dat weet. Zelfs mijn ouders niet. Omdat ik niet werkloos wil zijn maar geen andere optie heb. Al 25 jaar loop ik rond met een hulpvraag, volg cursussen en bezoek hulpverleners.
Pas op mijn 50ste werd vastgesteld dat ik autistisch ben. Dit toont aan dat er iets schort, zowel aan het systeem van begeleiding binnen de VDAB als met betrekking tot de hulpverlening in ons land. Geen wonder dat wij bovenaan staan, voor wat het aantal zelfmoorden betreft.
Terwijl ik al die tijd wellicht in de sociale economie tewerkgesteld had kunnen worden. Ik besef dat ik wellicht een uitzondering ben en hoop dat het hier ook bij mag blijven.
Personen met arbeidshandicap vinden WEL werk in de gewone bedrijven !
Het Laatste Nieuws schrijft: ‘Vlaanderen telt 30.000 "arbeidsgehandicapte" werklozen, die volgens de VDAB niet in staat zijn om te werken ‘
De Standaard schrijft; ‘Een op de vijf van alle langdurige werklozen is volgens de VDAB ‘niet in staat om te werken'. Vlaanderen telt 30.000 ‘arbeidsgehandicapte' werklozen.
Beide kranten verwijzen naar de persoonlijke blog van Fons Leroy, Gedelegeerd Bestuurder van de VDAB (http://vdab.be/communicatie/weblog/november09_1.pdf ).
En dan doe ik wat de meeste lezers niet zullen doen, namelijk eens gaan kijken naar wat de grote baas van de VDAB heeft geschreven. Hij beschrijft de problematiek van een specifieke groep werkzoekenden met ernstige niet-arbeidsmarktgerelateerde problemen.
Deze groep valt echter niet volledig samen met de groep van personen met een arbeidshandicap.
Ja, ik weet het…nu word ik te technisch en doe ik niet wat de media doen, namelijk het nieuws zo eenvoudig mogelijk maken.
De realiteit is echter te complex en vraagt naar verduidelijking….
Waar Fons Leroy helemaal niet spreekt over personen met arbeidshandicap betitelen de kranten die groep, waarvan inderdaad vragen kunnen gesteld worden over hun mogelijke integratie op de arbeidsmarkt, als ‘arbeidsgehandicapt’.
Ook dat ‘niet in staat om te werken’ omschrijft Fons Leroy niet als een definitief oordeel maar als een oproep tot samenwerking met de welzijnssector.
En dat ‘personen met arbeidshandicap’ in staat zijn om te werken bewijzen de gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- en bemiddelingsdiensten (GOB’s) die, in samenwerking met de VDAB en GTB (gespecialiseerde trajectbegeleiding), trajecten naar de gewone arbeidsmarkt opzetten.
De media hebben dus, alleen al door de groep te definiëren als ‘arbeidsgehandicapt’ voeding gegeven aan een bestaand vooroordeel bij veel werkgevers, namelijk dat deze groep geen bijdrage kan leveren aan hun bedrijf.
En wij maar (met veel andere organisaties samen : Jobkanaal – UNIZO en VOKA, diversiteitsconsulenten, VDAB, de werknemersorganisaties, enz…) voortdurend blijven kloppen op de deuren van de bedrijven en hen proberen te overtuigen van een diversiteitsmanagement en van de competenties van werkzoekenden met arbeidshandicap.
We slagen erin om voor meer dan 50% van de 1000 werkzoekenden die per jaar gecoacht worden door één van de GOB’s in Vlaanderen een duurzame job te verwerven.
En als een ‘good practice’ dit beter kan illustreren verwijs ik naar :
http://vdab.be/arbeidshandicap/getuigenissen.shtml
Misschien moeten de media nu eens een positieve campagne opzetten… met bewijsmateriaal dat
sommige personen met arbeidshandicap voldoende competenties hebben en dus een bijdrage kunnen leveren op de arbeidsmarkt. Dan zal dat vooroordeel dat nu voeding heeft gekregen toch wat gerelativeerd worden.
03.11.09
John Vandelanotte
Jobcentrum West-Vlaanderen
Fons,
30.000 Vlamingen niet geschikt voor de arbeidsmarkt!
Wat doet U met de regering die in één klap tienduizenden regulariseert die hier illegaaal zijn en er tienduizenden zullen laten overkomen zonder kans op werk.
Bovendien kan de integratie terug beginnen. U bent wel géén madame maar zegt U niet 'NON'?
yep. ik heb een zeer verstandige (alleenstaande)zus die al jaren werkloos is en uiteindelijk bij het ocmw terecht gekomen is. omdat ze zich niet in staat voelt om te werken 'onder een baas'. onbegonnen werk om haar van gedacht te doen veranderen...
goed om het probleem van dit soort mensen eindelijk 'erkend' te zien.
Beste,
In "Het Nieuwsblad" van 3/11/2009 las ik de tekst "30.000 Vlamingen zijn "niet in staat om te werken". Omdat deze tekst me inhoudelijk niet correct leek, ben ik op uw blogspot gaan kijken, waar gelukkig wel een meer genuanceerde tekst terug is te vinden.
Ik vrees alleen dat de vertaling in "Het Nieuwsblad" voor velen een interpretatie zal krijgen als "VDAB zegt dat de personen met arbeidshandiap NIET in staat zijn om te werken". Gelukkig weet ik dat het tegendeel waar is dat de VDAB veel meer doet voor deze personen dan hen catalogeren als "arbeidsongeschikten".
In realiteit is het duo VDAB en RVA m.i. eerder deel van het probleem dan van de oplossing.
Eerst en vooral is er de zeer strakke reglementering. Zo ben je als werkzoekende bijvoorbeeld erg beperkt wat betreft keuze van opleidingen die je mag ondernemen, dit juist op een moment dat je ze het meest nodig hebt. Er worden wel opleidingen georganiseerd door de VDAB zelf, maar die hebben weinig marktwaarde. Hogere studies mag je alleen starten als je er nog geen gedaan hebt of als het een knelpuntberoep betreft. Op zich is het natuurlijk erg positief dat de mogelijkheid wordt geboden om een hoger diploma te behalen aan mensen die nog geen diploma hebben, maar heb je een verkeerd diploma, dan heb je pech en blijf je werkloos of kom je terecht in wat ooit door iemand ietwat ongelukkig een ‘hamburger job’ werd genoemd. Tenzij je voor een knelpuntberoep kiest, maar die lijst is heel kort. En wat vandaag een knelpuntberoep is, is er morgen misschien geen meer en omgekeerd. Verder is er een verbod op vrijwilligerswerk (tenzij mits toestemming), verbod om een zelfstandig bijberoep te starten, enz.
Het is een dergelijke plethora aan reglementering (die de werkloze vaak nauwelijks kent) en de impliciete stigmatisering die ermee gepaard gaat (nl. dat de werkzoekende eigenlijk een werkloze profiteur is die streng gecontroleerd dient te worden i.p.v. gestimuleerd) dat ‘inactiverend’ werkt. Zelfs de term ‘activeren’ suggereert een opvatting dat de werkzoekende lui is en geen werk wil zoeken. Het is dus m.i. geen toeval dat voor de term ‘activeren’ werd gekozen en niet voor de term ‘stimuleren’. Het is een discours waarin het probleem integraal bij de werkloze wordt gelegd (die ‘geactiveerd’ moet worden, die vaardigheden moet leren, zijn attitudes moet veranderen, enz), terwijl in werkelijkheid niet de werkloze het probleem is maar wel de werkloosheid als maatschappelijk fenomeen.
Zelf heeft het me lange tijd verbaasd dat er bij de VDAB en RVA zo veel laag geschoolden op de eerste lijn zitten. Als zij met dergelijke door u aangehaalde problematieken te maken krijgen, zou het dan niet logischer zijn om mensen in eerste lijn te zetten die kennis hebben van deze problematieken, psychologen bijvoorbeeld? Waarom de mensen niet een stuk psychologische begeleiding aanbieden in hun zoektocht naar werk? Ik heb het dan niet over langdurige therapieën natuurlijk, maar over een meer integrale aanpak met oog voor een bredere problematiek en een menselijkere behandeling.
Het antwoord lijkt me echter duidelijk. In feite zijn VDAB en RVA diensten die niet aan hulpverlening doen, hoewel ze dit soms wel laten uitschijnen. De werkelijke functie van VDAB en RVA is o.m. ervoor te zorgen dat er een voldoende toestroom van mensen is voor die zgn. ‘hamburger jobs’. Gans de begeleiding van (langdurig) werklozen is daarop trouwens afgestemd. Je wordt verplicht eender welke job aan te nemen. Men gaat je ‘bereidheid’ na om vuil werk te doen, slecht betaald werk, ongezond werk, het systeem van PWA wordt in het lang en breed uitgelegd, enz. Het gaat dus helemaal niet om een ‘gepaste’ job, maar om een ‘hamburger job’, of je nu hoog of laag geschoold bent. Men gaat er dus eveneens van uit dat een langdurig werkloze eigenlijk niks of althans niet erg veel kan. De begeleiding zelf gebeurt trouwens door mensen die geen kennis hebben van sociaal-economische en psychologische aangelegenheden.
Het hoeft dus niet te verbazen dat er een ganse bevolkingsgroep wegkwijnt in een wurggreep door instellingen die er zgn. zijn om hun welzijn te verhogen. In deze context fungeren VDAB en RVA dus als twee aparte diensten in coalitie. Het is de oudste verkooptruc die er is, het spelen van de ‘goede’ en de ‘slechte’.
Ik verwacht dus dat de doorverwijzing naar de geestelijke gezondheidszorg een verdere stigmatisering in de hand zal werken en dat er onnodig langdurige behandelingen zullen worden opgestart zonder fundamenteel aan het probleem te raken.
Een (werkloze) psycholoog
Een reactie posten