Dos enfermeras por favor

Recent was er heel wat commotie in de pers naar aanleiding van een wervingsactie van de VDAB in samenwerking met de Spaanse publieke bemiddelingsdienst om Spaanse verpleegkundigen toe te leiden naar Vlaamse vacatures. Waar de ene editorialist deze actie als “too little, too late” bestempelde, stellen andere briefschrijvers dat er absoluut voorrang moest worden gegeven aan de eigen werkzoekenden in plaats van Spaanse verpleegkundigen te mobiliseren; nog anderen schermden onmiddellijk met risico’s zoals al dan niet voldoende professionele deskundigheid, gebrek aan kennis van de Nederlandse taal en mogelijke verarming van de Spaanse zorgsector. Toch zijn dit soort intra-Europese recruteringsacties wenselijk én noodzakelijk.

De social profit sector in het algemeen en de sector van de verpleegkunde in het bijzonder kampt immers met structurele arbeidstekorten. Zorgnet Vlaanderen wees nog eens op de meer dan 60.000 in te vullen vacatures gedurende de komende 6 jaar. Deze hoge vacature-vraag is enerzijds toe te schrijven aan de vergrijzing van het personeelsbestand van deze witte sector en anderzijds aan de toenemende zorg- en verpleegbehoeften van onze steeds ouder wordende bevolking die ook nog eens fors uitbreidt. Voor het eerst in onze arbeidsmarktgeschiedenis spoort een grote vervangingsvraag dus samen met een grote uitbreidingsvraag. Deze sterke vacature-vraag kunnen we onmogelijk tijdig invullen met de in Vlaanderen aanwezige potentiële arbeidsreserve. Vandaag tellen we immers iets meer dan 6.700 eerstejaarsstudenten verpleegkunde. Als VDAB leiden we elk jaar ook nog eens enkele duizenden werkzoekenden op tot verpleegkundige. Dit zijn diploma-gebonden opleidingstrajecten die meerdere jaren studie vergen en dus niet onmiddellijk effecten ressorteren. Nieuwe initiatieven om herintreedsters te activeren voor zorgberoepen en ook de zij-instroom te bevorderen staan op stapel maar toch volstaan deze gezamenlijke acties niet om het vacature-gat in te vullen.

Het is ook logisch dat we de intra-Europese mobiliteitsmogelijkheden actief benutten zoals ook diverse buurlanden doen. Het vrij verkeer van (kandidaat) werknemers is immers een basispijler van de Europese Unie. De publieke bemiddelingsdiensten hebben via de Europese Commissie de opdracht gekregen om de mobiliteit van werknemers binnen de Unie te bevorderen en faciliteren. Daartoe werd het EURES-netwerk opgericht dat tot doel heeft werkzoekenden en vacatures binnen Europa met mekaar in contact te brengen. De hoge jeugdwerkloosheid in diverse landen van Zuid-Europa maakt dat ook heel veel hooggeschoolde jongeren in hun thuisland geen toekomst meer voor zich weggelegd zien. Dat blijkt duidelijk uit de getuigenissen van de acht Spaanse verpleegkundigen die een werkbezoek brachten aan enkele Vlaamse zorginstellingen. Dat is ook de reden waarom zich reeds 3.800 verpleegkundigen aanboden op de jobbeurs in Spanje. Interesse dus te over! De opgeworpen risico’s blijken nauwelijks een echt obstakel te zijn. De Spaanse verpleegkundigen hebben een uitstekende scholing genoten en borgen professionele kwaliteit. Uit de selectiegesprekken bleek ook al vlug dat ze zo snel mogelijk het Nederlands willen leren en hierin echt willen investeren. Van een verarming van de Spaanse zorgsector is evenmin sprake omdat er een duidelijk overaanbod aan verpleegkundigen in Spanje is. Zo getuigden de Spaanse kandidaten Sara Villalobos, Inés Camaleño en Maria Del Mar dat ze al jaren vruchteloos zoeken naar een duurzame job als verpleegkundige. De Spaanse bemiddelingsdienst erkent bovendien de structurele overcapaciteit van verpleegkundigen.

Kortom, het aantrekken van Spaanse verpleeg- en verzorgkundigen is zeker verantwoord. Het staat tevens het activeren en mobiliseren van de hier aanwezige kandidaat-verpleegkundigen niet in de weg. Het is immers een én-én-verhaal. Dat is ook één van de uitgangspunten van het Vlaams actieplan voor de social profit sector. Onze inspanningen om werkzoekenden, herintreedsters en zij-instromers toe te leiden naar zorgberoepen zullen we dus onverminderd verder zetten maar de intra-Europese opportuniteiten moeten we complementair aan deze inspanningen benutten. De bewoners van het woonzorgcentrum Veilige Have in Aalter zien de komst van de Spaanse verpleegsters alvast zitten. Je ziet hen in gedachten zo zingen:

Dos enfermeras por favor
Dos enfermeras por favor
Dos enfermeras por favor
Met die Spaanse verpleegsters zit het snor
Dos enfermeras por favor

Fons Leroy
Gedelegeerd Bestuurder