Hamburger Job

Toen ik op een recent HR-seminarie Mc Donalds loofde voor zijn vooruitstrevend en ontwikkelingsgericht personeelsbeleid vroeg Els, één van mijn medewerksters, of ik soms “iets had” met Mc Donalds. Het antwoord is eerlijk gezegd: ja!

Het begon als arme beursstudent in Montréal (Canada) waar ik een studie maakte over het gratis rechtshulpsysteem. Dat sloot aan bij mijn inzet in de Leuvens wetswinkel. Om te “socialiseren” met mijn Quebécoise medestudenten spraken we toen bijna dagelijks af in de Mc Donalds in de drukke winkelstraat RueSainte-Cathérine. Daar leerde ik er het brede fast food-gamma van Mc Donalds kennen: hamburgers, cheeseburgers, fishburgers, Big Mac’s, Mac Bacon, Mc Chicken, double cheeseburger,… Het werd zo’n verslaving dat ik ijlings naar Brussel spoorde toen daar de eerste Mc Donalds in België werd geopend. Ik plantte die verslaving ook over op mijn kinderen. Mc Donalds was immers steevast de laatste lange stop op onze jaarlijkse vakantie-terugreis van de Côted’Azur; we stopten dan aan de Mc Donalds die net vóór het binnenrijden van Metz langs de autosnelweg is gelegen. Voor mijn kinderen Tom en Lene was dit een jaarlijks “ritueel”. Maar het bleef hier niet bij. Ook de organisatie zelf interesseerde me. Ik verdiepte me dus in de bedrijfsstrategie van deze internationale hamburgerketen en las het kritisch boek “Big Mac. The UnauthorizedStory of McDonald's”van Max Boas en Steve Chain. In dat boek hekelen de auteurs ondermeer de sterke Tayloristische opvatting over de werkorganisatie, het gebrek aan diversiteitsvisie wat leidde tot spanningen met de zwarte gemeenschap en het aanbieden van “goedkope jobs”.  Het begrip “hamburger job” kreeg toen betekenis en verspreidde zich in de arbeidssociologie als vorm van “kleine, laagbetaalde jobs zonder doorgroeimogelijkheden”. Vanzelfsprekend werd Mc Donalds geassocieerd met deze hamburgerjobs.

Ondertussen is mijn culinaire smaak fel geëvolueerd. Zo staat Mc Donalds niet vermeld in het lijstje van mijn favoriete restaurants zoals dat in De Standaard-Deluxe-bijlage van 15 oktober 2011 is verschenen. De Italiaanse keuken staat nu bovenaan en bij Mc Donalds ben ik nog slechts een zeer occasionele hamburgertentbezoeker.

Maar hoe evolueerden de hamburgerjobs bij Mc Donalds? Vandaag kunnen we niet meer spreken van hamburgerjobs. Mc Donalds had eigenlijk al een stevige traditie inzake training van medewerkers. Dat was immers reeds één van de kernthema’s van de stichter van het bedrijf Ray Kroc, zo blijkt uit het reeds geciteerd boek. De oprichting van een Hamburger University is hiervan een treffende illustratie. Het cursuspakket verruimde in de loop ter tijden van specifieke technische opleidingen naar bredere, algemeen vormende managementopleidingen en personeelsvormingen. Diploma’s zijn daarenboven geen wervingsvereisten in de onderneming. Mensen worden gerekruteerd op grond van goesting en attitude. Maar het feit dat Mc Donalds nu als één van de eerste ondernemingen in België mee op de kar springt van diplomagerichte trajecten bewijst dat het bedrijf investeert in het bijbrengen van generieke en specifieke competenties voor hun medewerkers. Met de Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen (Katho) is een diplomatraject op het niveau van HBO5 (Hoger Beroepsonderwijs) uitgewerkt dat leidt tot het diploma van “operationele manager distributie”. De medewerkers kunnen hieraan deelnemen en hun door werkervaring verworven competenties worden mee in rekening gebracht voor de bepaling van het studieprogramma. Het bedrijf heeft geen schrik dat deze beter geschoolde medewerkers de organisatie zullen verlaten maar beschouwt dit als een element van een kwaliteitsvol retentiebeleid… en indien de medewerkers toch zouden weggaan, zullen ze zich blijven gedragen als ambassadeurs van het bedrijf.

Kortom, het gaat hier echt niet meer over hamburgerjobs maar over energierijke loopbanen.

Fons Leroy
Gedelegeerd bestuurder
VDAB