Sociale economie: aspirinen of vitaminen voor de arbeidsmarkt?

Reeds herhaaldelijk werd betoogd dat een drastische verhoging van de werkzaamheidsgraad een prioritaire doelstelling is van het arbeidsmarktbeleid. We moeten dringend met meer mensen langer gaan werken. Dit impliceert dat de reguliere economie ook nadrukkelijker tewerkstellingskansen levert voor kansengroepen (50+ers, personen met een arbeidshandicap, laaggeschoolden,….). Soms zal dit niet anders kunnen dan door nieuwe vormen van arbeidsorganisatie of het creëren van aangepast werk.

Lees meer

Geen arbeiders of bedienden meer, alleen nog kaderpersoneel!

Sinterklaas en Zwarte Piet mogen dan al een tijdje het land weer uit zijn, de ambigue arbeidsrelatie tussen de goedheilige man en zijn knecht blijft zich helaas onverminderd weerspiegelen in het archaïsche onderscheid tussen bedienden en arbeiders. Door het uitblijven van het ‘eenheidsstatuut’ zien werknemers zich anno 2010 nog steeds geconfronteerd met discriminatie op het vlak van onder andere de proeftijd, de uitbetaling van het loon, de vergoeding van arbeidsongeschiktheid, het recht op vorming en de ontslagbescherming. De bestaande tweedeling tussen ‘hoofd- en handenarbeid’ is niet alleen een in Europees perspectief marginaal curiosum uit lang vervlogen tijden, ze is ook sociaal onrechtvaardig en staat de broodnodige modernisering van onze arbeidsmarktarchitectuur in de weg. Ze draagt bovendien bij tot de instandhouding van het watervalsysteem in het onderwijs en stigmatiseert aldus jongeren nog vóór ze de op arbeidsmarkt komen.

Lees meer

Leerplicht tot 81 jaar!

Recent werd in het Vlaams Parlement gedebatteerd over de moeizame aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Het moet inderdaad gezegd worden dat we er niet in slagen – ondanks ons kwalitatief hoogstaand onderwijs – enkele hardnekkige knelpunten weg te werken die zich afspelen op dit snijvlak. Zo neemt het aantal jongeren dat het onderwijs gedemotiveerd verlaat zonder enig diploma of getuigschrift eerder toe dan af, is er nog lang geen sprake van een voltijds engagement voor leerlingen in het deeltijds onderwijs, blijft het watervalsysteem een springlevende dinosaurus en stijgt het aantal jongeren met leerachterstand. Deze vaststellingen doen sommige partijen pleiten voor een verlaging van de leerplichtleeftijd tot 16 jaar.

Lees meer

Rue des Chômeurs

Terwijl Johan Verminnen opgewekt over Brussel en zijn Rue des Bouchers zingt, stapelen de problemen zich in dezelfde stad op in de Rue des Chômeurs. De toestand van de Brusselse arbeidsmarkt wordt door vele commentatoren en werkveldorganisaties als een tikkende tijdbom omschreven. De onverantwoorde hoge ongekwalificeerde uitstroom uit het onderwijs en de precaire werkgelegenheidssituatie van de kansengroepen leiden tot een overconcentratie van kortgeschoolde – vaak allochtone – jongeren met weinig tewerkstellingsperspectieven. Liefst één op drie jongeren in Brussel zit zonder baan maar in bepaalde Brusselse gemeenten loopt dit op tot 40 à 50%. Ruim één op vijf Brusselse jongeren heeft geen diploma secundair onderwijs op zak. Jongeren van allochtone origine zijn oververtegenwoordigd in de werkloosheidsstatistieken. De Brusselse jongerenorganisatie JES stelt onomwonden dat er in bepaalde wijken een mentaliteit is gegroeid waarbij de maandelijkse cheque van de RVA als een regulier salaris wordt beschouwd. De werkzoekendenpopulatie in Brussel wordt voorts gekenmerkt door een hoog aandeel van langdurig werklozen. Twee derden van de werkzoekenden is meer dan één jaar werkloos; bijna één op vijf is minstens vijf jaar werkloos.

Lees meer

Arbeidsmarkt – Alfabet 2010

A
Activering: de werkloosheidsverzekering mag geen hangmat maar moet een trampoline zijn die werkzoekenden zo snel mogelijk terug het beroepsleven “in duwt“. Een activeringsbeleid op maat van elke werkzoekende moet hier voor zorgen maar tegelijkertijd meer dan ooit oog hebben voor de bestrijding van armoede.

B
Banen: de banengroei zal in 2010 eerder beperkt zijn omdat de economische heropleving telkens gepaard gaat met een vertraagde werkgelegenheidsgroei. Het valt zelfs te vrezen dat er nog een belangrijk banenverlies zal zijn tengevolge van talrijke herstructureringen die tevens duiden op de omslag van een traditionele industriële economie naar een kennis- en diensteneconomie.

Lees meer

Bazengedrag: Wie betaalt het gelag?

In mijn blog van maart 2008 “De 10 geboden van het HR-beleid” omschrijf ik het tiende gebod als “Begeer nooit de chef zijn kwalen”. Als summiere uitleg geef ik hierbij het volgende: “Zorg ervoor dat uw goede medewerkers niet vertrekken. Slechte chefs blijken immers een cruciale rol te spelen. Zorg dat deze kanker uw organisatie niet binnendringt. Investeer dus continu in coachend leidinggeven”.

Wanneer na de crisis de arbeidsmarkt terug krapper wordt zullen medewerkers die het niet naar hun zin hebben vlugger een nieuwe weg willen en kunnen inslaan. In een arbeidsmarkt-in-crisis waar de dreiging van banenverlies groot is en het niet zo evident is om vlug een andere en betere baan te vinden, zullen medewerkers geneigd zijn om een aantal minpunten in hun werksituatie te aanvaarden maar dit is slechts een tijdelijke gegevenheid. Het valt dus te vrezen dat ze deze werkomgeving vlug zullen inruilen wanneer de economische horizon opklaart.

Lees meer

Over Regisseren en Acteren

Met het Europese discours over marktwerking, liberalisering, diensten van algemeen belang en van algemeen economisch belang zijn overheden en overheidsorganisaties meer en meer hun (politieke) regierol gaan beklemtonen. Zo spreekt De Lijn over een regie inzake openbaar vervoer; de OCMW’s hebben het over hun welzijnsregie; de onderwijsschepen van de Stad Antwerpen brengt de grootstedelijke onderwijscentra samen als onderwijsregisseur en de lokale besturen claimen de regierol inzake lokale economie en dienstwerkgelegenheid, … Niet verwonderlijk dus dat de VDAB wordt aangeduid als arbeidsmarktregisseur in Vlaanderen. Maar wat houdt “regie” dan juist in? Is het alleen opgezet om de overheid geen actor meer te laten zijn ten voordele van marktactoren of is het toch iets anders? Kun je regisseur en acteur zijn tegelijkertijd?

Lees meer

Beter Bestuurlijk Beleid: een feit!?

Enkele jaren terug besliste de Vlaamse overheid zijn bestuurlijk apparaat her in te richten onder het motto van “Beter Bestuurlijk Beleid” (BBB). Beleidsdomeinen werden functioneel geclusterd, de taakverdeling tussen de beleidsgerichte departementen en actiegerichte verzelfstandigde agentschappen werd op punt gesteld, bevoegdheidspakketten verschoven in functie van een geïntegreerde dienstverlening, de rol van de stakeholders werd herbepaald, de agentschappen werden aangestuurd met beheersovereenkomsten die concrete doelstellingen bevatten en het management werd geresponsabiliseerd.

Lees meer

Armoedig activeringsbeleid?!

Hoewel de armoedecijfers ontluisterend zijn, is de armoedethematiek vaak te weinig een echte beleidsprioriteit. Recente gegevens van het Centrum voor Sociaal Beleid leren dat 16 % van alle personen in een gezin leven met een inkomen dat gelijk is of lager dan de EU-armoedegrens. Voor niet-werkenden bedraagt dit 28 % en voor kinderen die opgroeien in een gezin zonder arbeidsinkomen liefst 78 %. Ook het Jaarboek Armoede van Prof. Vranken confronteert ons weer met deze harde gegevens. Dat is een reden om het activeringsbeleid toch voor het licht van de armoedebestrijding te houden. Het heeft geen zin om een goednieuwsshow te houden, omdat in de voorbije periode van hoogconjunctuur nog nooit zoveel mensen aan het werk zijn geweest o.m. dankzij het activeringsbeleid. Het heeft geen zin om ons blind te staren op de toegenomen werkzaamheidsgraad van de kansengroepen. We hebben immers niet de luxe om welke talenten dan ook te negeren op de arbeidsmarkt. Daarom moeten we in het activeringsbeleid een blijvend maar ook beter oog hebben voor armoedebestrijding. We weten dat “werken alleen” niet voldoende is, maar wel noodzakelijk om uit de armoede te geraken. Dus ligt hier een belangrijke opdracht voor alle arbeidsmarktactoren. Wat kunnen we meer en beter doen?

Lees meer

Opleidingen in de winter

Recent werden de resultaten van de winteropleidingen “horeca” door Horeca Vlaanderen en de VDAB aan het brede publiek toegelicht. Deze opleidingen werden in 2006 voor het eerst opgezet en vormen nu al een vast onderdeel van de “winterprogrammatie” omwille van het toenemend succes. De horecasector neemt dit initiatief om de talrijke seizoenarbeiders aan de sector te binden door hun de mogelijkheid te bieden hun competenties te verruimen. De streefnorm van 250 geinteresseerde kandidaten werd reeds tijdens de winteropleiding 2006-2007 flink overschreden en na twee seizoenen staat de teller al op circa 500 cursisten. Het opleidingsaanbod bestaat niet enkel uit korte en nuttige keuken- en zaalopleidingen maar ook uit opleidingen inzake veiligheid, EHBO, computervaardigheden, Nederlands voor anderstaligen, Frans in de horeca en leiding geven. De opleidingsresultaten zijn ronduit schitterend zowel mbt cursistentevredenheid, kwaliteit van de opleiding als naar doorstroming en tewerkstelling in de horecasector en participatie van kansengroepen. Daarmee bouwt deze sector verder op de reeds lange traditie van de winteropleidingen in de bouwnijverheid. Het Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid organiseert in de produktiviteitsluwe winterperiode diverse bijscholings- en vervolmakingscursussen voor bouwvakarbeiders. Daardoor houdt dit Fonds de competenties van deze arbeiders niet alleen op peil maar krijgen de betrokken werknemers ook de mogelijkheid om hun kennis- en vaardigheidsdomeinen te verruimen en verdiepen.

Lees meer